Łukasiewicz – Łódzki Instytut Technologiczny opracowuje innowacyjne systemy do monitorowania parametrów wody i do wykrywania awarii na instalacjach wodociągowych
Naukowcy z Łukasiewicz – Łódzkiego Instytutu Technologicznego pod kierownictwem dr hab. inż. Renaty Żyłły, zastępcy dyrektora instytutu ds. badawczych, realizują w ramach programu Nauka dla Społeczeństwa II niezwykle ważny projekt pn.: „Woda, bezcenny surowiec – działania na rzecz jej ochrony”.
Fot. 1. Zdjęcia mikrocząsteczek obecnych w rzece zobrazowane za pomocą mikroskopu µFTIR (Parkin Elmer Spotlight 200i) oraz mikroskopu cyfrowego (Keyence VHX 950E).
Projekt poświęcony jest wsparciu przedsiębiorców w realizacji przedsięwzięć mających na celu ograniczenie zużycia zasobów wodnych i emisji zanieczyszczeń. Jest skierowany do sektorów przemysłu wykorzystujących w procesach technologicznych duże ilości wody, takich jak np. przemysł włókienniczy, spożywczy czy farmaceutyczny. W ramach projektu przewidziano kilka zadań, m.in. szkolenia dla przedsiębiorców zainteresowanych wdrożeniem technologii oczyszczania ścieków i odzysku wody w przedsiębiorstwie czy przeprowadzenie audytu wodnego.
– Projekt powstał w odpowiedzi na pogłębiający się deficyt zasobów wodnych, który obecnie stanowi globalny problem, z którym musimy się zmierzyć. Wzrost liczby ludności i zwiększające się w związku z nim zapotrzebowanie na produkcję rolną, spożywczą, włókienniczą czy energetyczną generuje coraz większe zużycie wody. Dlatego dążymy do opracowania takich rozwiązań, które je zminimalizują, przy zachowaniu dotychczasowych efektów produkcyjnych – wyjaśnia dr inż. Dorota Gendaszewska, lider obszaru i główny wykonawca projektu.
Jednym z najważniejszych zadań projektowych, które koordynuje dr hab. inż. Katarzyna Ławińska, dyrektor Centrum Włókiennictwa, Obuwia i Bioprocesów w Łukasiewicz – Łódzkim Instytucie Technologicznym jest monitorowanie kluczowych parametrów jakościowych i środowiskowych wody (z możliwością prowadzenia pomiarów w czasie rzeczywistym), wraz z ekosystemami towarzyszącymi i możliwościami zapobiegania stratom zapasów wody.
– Realizując projekt badamy parametry jakościowe wody i ścieków pod kątem ich uciążliwości dla środowiska. Bardzo ważną kwestię stanowi dla nas obecność m.in. metali ciężkich, ftalanów czy amin aromatycznych. Kluczowe jest również badanie obecności mikroplastiku, który oznaczany jest metodami spektroskopowymi przy użyciu mikroskopu FTIR, dzięki czemu możliwe jest precyzyjne określenie, jakie tworzywa wchodzą w jego skład oraz jaka jest ich zawartość w badanych próbkach. Badania obejmują także parametry środowiskowe wody oraz ekosystemów towarzyszących, a więc również gleby – akcentuje dr inż. Dorota Wieczorek, główny specjalista i wykonawca w projekcie.
Partnerem projektu jest Zakład Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN Sp. z o.o. w Bełchatowie, gdzie testowano opracowany przez naukowców zintegrowany system telemetryczny do oceny jakości wody w sieciach wodociągowych.
– System ten generuje powiadomienia w przypadku wykrycia stanów alarmowych, wspierając operatorów sieci w szybkim reagowaniu na zagrożenia – dodaje mgr inż. Sebastian Górecki, główny specjalista i wykonawca w projekcie. Ponadto opracowano prototyp systemu do detekcji anomalii częstotliwości drgań i predykcji pęknięć rur umożliwiający wczesną identyfikację uszkodzeń mechanicznych instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych na podstawie analizy ich drgań.
Publikacja dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” nr projektu NdS-II/SN/0269/2023/01 kwota dofinansowania 994 800,00 PLN całkowita wartość projektu 994 800,00 PLN”.
