PEC „Legionowo” Sp. z o.o. należy do grona spółek, które konsekwentnie realizują strategię modernizacji lokalnego systemu ciepłowniczego. Rozwój wysokosprawnej kogeneracji, modernizacja sieci przesyłowych, inwestycje w cyfryzację oraz analizy dotyczące wykorzystania odnawialnych źródeł energii wpisują się w długofalową wizję budowy efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego. O wyzwaniach stojących przed branżą, wpływie polityki klimatycznej na funkcjonowanie przedsiębiorstw komunalnych, znaczeniu stabilnych regulacji oraz przyszłości ciepłownictwa systemowego Tomasz Popławski rozmawia z Dagmarą Wieczorek-Bartczak, prezesem zarządu Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej „Legionowo” Sp. z o.o.
Polski sektor ciepłowniczy stoi dziś przed ogromnymi wyzwaniami. Jakie są najważniejsze cele strategiczne PEC Legionowo w kontekście transformacji energetycznej?
Naszym nadrzędnym celem jest osiągnięcie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa dostaw i racjonalnego poziomu kosztów dla odbiorców. Transformacja energetyczna jest procesem nieuniknionym, ale musi być prowadzona odpowiedzialnie. Nie może oznaczać ani obniżenia niezawodności systemu, ani gwałtownego wzrostu cen ciepła. Dlatego konsekwentnie realizujemy działania łączące aspekty techniczne, środowiskowe i ekonomiczne. Kluczowym przedsięwzięciem jest przygotowywana budowa nowego układu kogeneracyjnego składającego się z czterech silników gazowych o mocy 2 MW każdy. Inwestycja zwiększy efektywność wykorzystania paliwa, poprawi sprawność systemu oraz pozwoli na dalsze ograniczanie emisji.
Bezpieczeństwo energetyczne stało się jednym z najważniejszych tematów ostatnich lat. Jak PEC Legionowo zapewnia stabilność dostaw ciepła?
Bezpieczeństwo dostaw jest fundamentem naszej działalności. Prowadzimy ciągły monitoring źródeł ciepła, sieci i urządzeń technologicznych, realizując jednocześnie planowe remonty i modernizacje. Istotnym elementem tego procesu jest funkcjonująca od 2016 r. kogeneracja gazowa o mocy 6 MW. Przez ostatnią dekadę jednostki te zapewniały jednoczesną produkcję energii elektrycznej i ciepła, zwiększając niezależność energetyczną przedsiębiorstwa. Dziś przygotowujemy kolejny etap rozwoju poprzez budowę nowych jednostek kogeneracyjnych. Szczególnie ważne jest to, że uzyskaliśmy wsparcie w premii kogeneracyjnej, co gwarantuje możliwość korzystania z systemu wsparcia przez kolejnych 15 lat i wzmacnia stabilność ekonomiczną całego projektu.
Jak ocenia pani obecną kondycję polskiego sektora ciepłowniczego?
To bez wątpienia jeden z najbardziej wymagających okresów w historii branży. Przedsiębiorstwa muszą jednocześnie utrzymywać bezpieczeństwo dostaw, realizować kosztowne inwestycje modernizacyjne oraz dostosowywać się do coraz bardziej ambitnych wymagań środowiskowych. Największym problemem nie jest sama transformacja, lecz tempo zmian i niepewność regulacyjna. Inwestycje ciepłownicze planowane są na kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat, podczas gdy przepisy i założenia polityki klimatycznej często ulegają zmianom. To znacząco utrudnia podejmowanie decyzji inwestycyjnych.
Dekarbonizacja stała się jednym z kluczowych celów europejskiej polityki energetycznej. Jak przebiega ten proces w Legionowie?
Dekarbonizacja nie jest dla nas nowym kierunkiem, lecz konsekwentnie realizowaną strategią. Pierwszym dużym krokiem było uruchomienie kogeneracji gazowej już w 2016 r. Obecnie przygotowujemy budowę kolejnego układu kogeneracyjnego o mocy 8 MW. Równolegle modernizujemy sieci ciepłownicze i węzły cieplne, ograniczając straty przesyłowe. Patrzymy również w kierunku odnawialnych źródeł energii. Planujemy rozpoczęcie prac badawczo-rozwojowych dotyczących możliwości współspalania biomasy oraz spalania 100% zrębki drzewnej w kotłach WR-25. Chcemy dokładnie przeanalizować zarówno aspekty techniczne, jak i ekonomiczne tego rozwiązania.
Jak duży wpływ na działalność przedsiębiorstw ciepłowniczych mają regulacje unijne, zwłaszcza system EU ETS?
Wpływ jest bardzo znaczący. System EU ETS powoduje, że emisyjność staje się jednym z kluczowych czynników determinujących opłacalność poszczególnych technologii. Dla przedsiębiorstw takich jak nasze szczególnie ważna jest przewidywalność regulacji. Inwestycje infrastrukturalne są kapitałochłonne i realizowane w długim horyzoncie czasowym. Dlatego stabilne otoczenie prawne jest jednym z podstawowych warunków skutecznej transformacji.
Jakie inwestycje realizuje obecnie PEC Legionowo?
W ostatnich latach koncentrowaliśmy się na modernizacji sieci ciepłowniczej oraz poprawie bezpieczeństwa dostaw. Sukcesywnie zastępujemy starszą infrastrukturę nowoczesnymi sieciami preizolowanymi wyposażonymi w systemy monitoringu. Obecnie realizujemy projekt modernizacji 20 węzłów cieplnych. Największym przedsięwzięciem pozostaje jednak budowa nowego układu kogeneracyjnego o mocy 8 MW, który będzie miał fundamentalne znaczenie dla dalszego rozwoju systemu ciepłowniczego w Legionowie.
Coraz częściej mówi się o cyfryzacji infrastruktury energetycznej. Jak wygląda to w państwa przypadku?
Cyfryzacja staje się jednym z najważniejszych narzędzi zarządzania nowoczesnym przedsiębiorstwem ciepłowniczym. Dzięki nowoczesnym systemom monitoringu możemy szybciej identyfikować nieprawidłowości, skuteczniej planować remonty oraz efektywniej zarządzać pracą sieci. Wykorzystujemy również dane eksploatacyjne do analizowania strat energii i planowania inwestycji. W ostatnim czasie przeprowadziliśmy badania termowizyjne sieci, które pomagają wskazać obszary wymagające dalszej modernizacji. Coraz większe znaczenie ma także cyberbezpieczeństwo. Dla przedsiębiorstw infrastruktury krytycznej ochrona systemów sterowania i danych staje się dziś równie ważna jak bezpieczeństwo techniczne urządzeń.
Jak rosnące koszty paliw, emisji CO₂ i finansowania inwestycji wpływają na odbiorców?
Wszystkie te czynniki mają bezpośredni wpływ na ekonomikę funkcjonowania przedsiębiorstw ciepłowniczych. Jednocześnie warto pamiętać, że ceny ciepła są regulowane przez Prezesa URE i każda zmiana taryfy musi wynikać z rzeczywistych kosztów działalności. Naszym zadaniem jest nieustanne poszukiwanie rozwiązań poprawiających efektywność i ograniczających koszty, aby minimalizować wpływ czynników zewnętrznych na mieszkańców.
Jakiej pomocy najbardziej potrzebuje dziś branża?
Mechanizmy wsparcia są niezbędne, ale równie ważna jak ich wysokość jest przewidywalność. Przygotowanie dużych projektów wymaga czasu, dokumentacji technicznej, analiz ekonomicznych i decyzji administracyjnych. Problemem bywa również długi czas rozstrzygania konkursów. Zdarza się, że od złożenia wniosku do uzyskania decyzji mija kilkanaście miesięcy. W tym czasie zmieniają się ceny urządzeń, materiałów czy koszty finansowania, co utrudnia realizację inwestycji.
Jak wyobraża sobie pani polskie ciepłownictwo za 10 lat?
Będzie to sektor znacznie bardziej zróżnicowany technologicznie niż dziś. Coraz większą rolę będą odgrywać wysokosprawna kogeneracja, odnawialne źródła energii, odzysk ciepła odpadowego, magazyny energii oraz zaawansowane systemy cyfrowe. Ciepłownictwo systemowe pozostanie jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego polskich miast, ale będzie funkcjonowało w oparciu o nowoczesny, elastyczny miks technologiczny. W PEC Legionowo chcemy aktywnie uczestniczyć w tej transformacji. Naszym celem jest stworzenie systemu, który będzie jednocześnie nowoczesny, efektywny środowiskowo, ekonomicznie stabilny i przede wszystkim niezawodny dla mieszkańców. To właśnie odpowiedzialne połączenie tych elementów będzie definiowało przyszłość ciepłownictwa.
